SP Green Energy logoSP GREEN ENERGY

คาร์บอนฟุตพริ้นท์ · คู่มือเลือกบริการ

ลูกค้าขอข้อมูลคาร์บอน
ควรทำ CFO หรือ CFP?

โดย ทีมที่ปรึกษา SP Green Energyเผยแพร่ 29 ตุลาคม 2569อ่านประมาณ 7 นาที
สรุปสั้น
  • CFO วัดก๊าซเรือนกระจกของทั้งองค์กรหรือทั้งโรงงานในหนึ่งปี แยกเป็น Scope 1, 2, 3
  • CFP วัดก๊าซเรือนกระจกต่อหน่วยสินค้า เช่น kgCO₂e ต่อกิโลกรัม ตามวัฏจักรชีวิตที่กำหนด
  • คำในคำขอของลูกค้าบอกได้ว่าเขาต้องการแบบไหน เช่น "Scope 1, 2" มักหมายถึง CFO ส่วน "per unit" หรือ "PCF" มักหมายถึง CFP
  • ทำทั้งสองอย่างได้ และใช้ข้อมูลพลังงานกับการผลิตชุดเดียวกันได้บางส่วน
  • ถ้าคำขอมาจากผู้นำเข้าใน EU เรื่อง CBAM ต้องตรวจระเบียบวิธีของ CBAM แยกต่างหาก

CFO กับ CFP ต่างกันตรงไหน

ทั้งสองเป็นการคำนวณก๊าซเรือนกระจกที่มีมาตรฐานรองรับ แต่ตอบคนละคำถาม CFO ตอบว่า "บริษัทนี้ปล่อยเท่าไรในหนึ่งปี" ส่วน CFP ตอบว่า "สินค้าหนึ่งหน่วยนี้ปล่อยเท่าไรตลอดวัฏจักรชีวิตที่กำหนด"

ประเด็นCFO — องค์กรCFP — ผลิตภัณฑ์
คำถามที่ตอบองค์กรหรือไซต์ปล่อยเท่าไรในช่วงเวลาที่รายงานสินค้าหนึ่งหน่วยปล่อยเท่าไร
หน่วยผลลัพธ์ตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า (tCO₂e) ต่อปีkgCO₂e ต่อหน่วยสินค้า เช่น ต่อกิโลกรัม ต่อชิ้น ต่อตัน
ขอบเขตScope 1 การปล่อยทางตรง · Scope 2 พลังงานที่ซื้อ · Scope 3 ตามที่ตกลงตามวัฏจักรชีวิตที่กำหนด เช่น ตั้งแต่วัตถุดิบถึงหน้าโรงงาน หรือถึงการจัดการซาก
มาตรฐานอ้างอิงหลักISO 14064-1 และแนวทาง CFO ของ อบก.ISO 14067 แนวทาง CFP ของ อบก. และกฎเกณฑ์ผลิตภัณฑ์ (PCR) ที่เกี่ยวข้อง
ใช้บ่อยกับรายงาน ESG ความยั่งยืน การตั้งเป้าลด แบบสอบถามระดับบริษัทคำขอของลูกค้า B2B ต่อหน่วยสินค้า ฉลากคาร์บอน การเปรียบเทียบสินค้า

อ่านคำขอของลูกค้าให้ออก

ลูกค้ามักไม่ได้เขียนว่า "ขอ CFO" หรือ "ขอ CFP" ตรง ๆ แต่ใช้คำเฉพาะในแบบสอบถามหรืออีเมล ตารางนี้ช่วยแปลคำที่พบบ่อย

คำที่ลูกค้าใช้มักหมายถึงหมายเหตุ
Scope 1, Scope 2 (และ Scope 3) emissionsCFOถามระดับบริษัท ดูว่าต้องการ Scope 3 หมวดใดด้วย
GHG inventory, corporate carbon footprint, ISO 14064-1CFOบางรายขอให้ผ่านการทวนสอบด้วย
Emissions intensity per revenue / per tonne producedCFOใช้ผล CFO หารด้วยยอดผลิตหรือรายได้
Product carbon footprint (PCF), kgCO₂e per unit / per kgCFPต้องตกลงหน่วยสินค้าและขอบเขตวัฏจักรชีวิต
Cradle-to-gate, cradle-to-grave, ISO 14067, LCACFPcradle-to-gate คือถึงหน้าโรงงาน ซึ่งพบบ่อยในคำขอแบบ B2B
Carbon label, ฉลากคาร์บอนCFPทำตามขั้นตอนขึ้นทะเบียนฉลากของ อบก.
Embedded emissions, CBAM, CN codeไม่ใช่ทั้งสองโดยตรงใช้ระเบียบวิธี CBAM อ่านคู่มือ CBAM สำหรับผู้ส่งออก

เคล็ดลับ: ถ้าอ่านแล้วยังไม่แน่ใจ ให้ถามลูกค้ากลับ 3 ข้อ: ต้องการตัวเลขระดับบริษัทหรือต่อสินค้า, ต้องการ Scope หรือขอบเขตวัฏจักรชีวิตแค่ไหน และต้องผ่านการทวนสอบหรือไม่ คำตอบ 3 ข้อนี้มักพอให้เลือกได้ถูก

4 สถานการณ์ที่พบบ่อย

1. ลูกค้าต่างชาติส่งแบบสอบถาม Supplier Sustainability

มักถามเป็นชุด ทั้งนโยบาย ESG และตัวเลข Scope 1, 2 ส่วนใหญ่เริ่มจาก CFO แต่ถ้ามีคำถามต่อสินค้าที่ขายให้ลูกค้ารายนั้นโดยเฉพาะ อาจต้องทำ CFP ของสินค้าตัวนั้นเพิ่ม

2. แบรนด์ขอคาร์บอนต่อหน่วยของชิ้นส่วนหรือวัตถุดิบที่ซื้อ

เป็นคำขอแบบ CFP ชัดเจน แบรนด์จะนำตัวเลขไปรวมเป็น Scope 3 ของตนเอง ควรตกลงหน่วยสินค้า ขอบเขต และวิธีปันส่วนก่อนเริ่ม

3. บริษัทจะทำรายงานความยั่งยืนหรือตั้งเป้าลดการปล่อย

เริ่มจาก CFO เพราะให้ภาพรวมแหล่งปล่อยทั้งองค์กร และใช้เป็นฐานวางแผนลดคาร์บอน

4. อยากติดฉลากคาร์บอนบนสินค้า

ต้องทำ CFP ตามแนวทางของ อบก. และกฎเกณฑ์ผลิตภัณฑ์ที่เกี่ยวข้อง แล้วผ่านการทวนสอบก่อนขึ้นทะเบียนฉลาก

ทำทั้งสองอย่างพร้อมกันได้ไหม

ได้ และมักคุ้มกว่าการทำแยกกันคนละช่วง เพราะข้อมูลหลายชุดใช้ร่วมกันได้ เช่น บิลค่าไฟ การใช้เชื้อเพลิง และปริมาณการผลิต สิ่งที่ต่างคือ CFP ต้องปันส่วนข้อมูลลงไปที่สินค้าแต่ละตัว และมักต้องการข้อมูลวัตถุดิบกับการขนส่งละเอียดกว่า

ลำดับที่พบบ่อยคือ ทำ CFO ก่อนเพื่อจัดระบบข้อมูลของทั้งโรงงาน แล้วทำ CFP ของสินค้าที่ลูกค้าขอ โดยใช้ข้อมูลชุดเดียวกันเป็นฐาน

ขั้นตอนกับ อบก. โดยย่อ

  1. กำหนดขอบเขตCFO: องค์กร ไซต์ ปีที่รายงาน · CFP: สินค้า หน่วย ขอบเขตวัฏจักรชีวิต และ PCR
  2. เก็บข้อมูลข้อมูลกิจกรรมจากเอกสารจริง พร้อมผู้รับผิดชอบแต่ละชุด
  3. คำนวณใช้ค่าการปล่อยฉบับปัจจุบันที่ อบก. เผยแพร่หรือแหล่งที่ยอมรับ พร้อมระบุปีอ้างอิง
  4. ทวนสอบโดยผู้ทวนสอบที่ขึ้นทะเบียน ซึ่งเป็นอิสระจากที่ปรึกษา
  5. รับรอง / ขึ้นทะเบียนตามกระบวนการของ อบก. สำหรับ CFO หรือฉลากคาร์บอนสำหรับ CFP

ที่ปรึกษาช่วยเรื่องขอบเขต ข้อมูล การคำนวณ และเตรียมหลักฐาน แต่การทวนสอบต้องทำโดยผู้ทวนสอบอิสระ และการรับรองเป็นอำนาจของ อบก.

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย

  1. เลือกประเภทก่อนอ่านคำขอ: ทำ CFO ไปแล้ว แต่ลูกค้าต้องการตัวเลขต่อหน่วยสินค้า ต้องเริ่มงานส่วนใหม่
  2. ไม่ตกลงหน่วยสินค้าและขอบเขต: ตัวเลข CFP ที่ขอบเขตต่างกัน เอามาเทียบกันไม่ได้
  3. ใช้ยอดรวมแทนเอกสารต้นทาง: ผู้ทวนสอบต้องตามหลักฐานย้อนกลับได้ เช่น บิล ใบเสร็จ และบันทึกการผลิต
  4. ใช้ค่าการปล่อยฉบับเก่า: ควรใช้ฉบับปัจจุบันและระบุปีอ้างอิงทุกครั้ง
  5. นับการลดซ้ำ: เช่น อ้างไฟฟ้าจากโซลาร์ในรายงาน และอ้างซ้ำในใบรับรองหรือคาร์บอนเครดิต

คำถามที่พบบ่อย

ต้องใช้ข้อมูลกี่เดือน

CFO โดยทั่วไปใช้ข้อมูล 12 เดือนของปีที่รายงาน ส่วน CFP ใช้ข้อมูลช่วงเวลาที่เป็นตัวแทนการผลิต ตามที่แนวทางและกฎเกณฑ์ผลิตภัณฑ์กำหนด

ลูกค้าไม่ได้ขอให้ผ่านการทวนสอบ จำเป็นไหม

ขึ้นกับการนำไปใช้ ถ้าใช้ตอบลูกค้าภายใน อาจยังไม่ต้องทวนสอบ แต่ถ้าจะใช้อ้างอิงสาธารณะ ขอรับรอง หรือขอฉลาก ต้องผ่านการทวนสอบ ควรถามลูกค้าให้ชัดตั้งแต่ต้น

Scope 3 ต้องทำทุกหมวดไหม

ไม่จำเป็นเสมอไป ขอบเขต Scope 3 กำหนดตามข้อตกลง ความเกี่ยวข้อง และข้อมูลที่หาได้ ควรระบุหมวดที่รวมและเหตุผลไว้ในรายงาน

มีที่ปรึกษาที่ขึ้นทะเบียนกับ อบก. ไหม

ทีมของเรามีที่ปรึกษาคาร์บอนฟุตพริ้นท์ขององค์กรและผลิตภัณฑ์ที่ขึ้นทะเบียนกับ อบก. ดูรายชื่อทีม

ไม่แน่ใจว่าคำขอของลูกค้าต้องการแบบไหน?

ส่งแบบสอบถามหรืออีเมลของลูกค้ามาให้ทีมช่วยอ่านก่อน เราจะบอกว่าควรเริ่มจาก CFO, CFP หรือทั้งสองอย่าง และต้องเตรียมข้อมูลอะไร ทีมที่ปรึกษาของเรามีที่ปรึกษาที่ขึ้นทะเบียนกับ อบก. เราไม่ได้ทวนสอบหรือรับรองงานที่เราเป็นที่ปรึกษา

ส่งคำขอของลูกค้ามาให้เราอ่านดูบริการ CFO / CFP

แหล่งอ้างอิง

บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไป ณ วันที่ 29 ตุลาคม 2569 แนวทาง ค่าการปล่อย และขั้นตอนของ อบก. อาจมีการปรับปรุง ควรตรวจสอบฉบับล่าสุดก่อนเริ่มโครงการ

แชท LINE